تبلیغات
جغرافیا و برنامه ریزی شهری - توسعه گردشگری

جغرافیا و برنامه ریزی شهری

چهارشنبه 7 اسفند 1387

توسعه گردشگری

نویسنده: غلامحسین حمیدی   

رشد گردشگری محلی توسعه ی گردشگری شهری

محور سند چشم انداز 20 ساله كشور: ایران باید تا 20 سال دیگر به قدرت برتر منطقه تبدیل شود آرزویی كه رسیدن به آن نیازمند تدوین واجرای برنامه های مفید اقتصادی است.

كارشناسان اقتصادی معتقدند ، برای دستیابی به رشد اقتصادی و از بین رفتن اتكا به اقتصاد تك محصولی نفت باید شاخصه های دیگری یافت تا از این راه بتوان به اهداف برنامه های بلند مدت نظام دست یافت. یكی از این شاخصه ها ، جاذبه های گردشگری است.

كارشناسان اقتصادی ،  گردشگری ایران را یكی از ده قطب گردشگری مهم در دنیا به شمار آورده اند كه با برخورداری از سابقه دیرین تمدن و فرهنگ ، طبیعت و شرایط اقلیمی گوناگون و عوامل دیگر از این دست ، توانایی قرار گیری در جایگاه مناسب نقاط پر جاذبه ی گردشگری در جهان را دارا است . اما با این توصیف كشور ایران علی رغم در اختیار داشتن جاذبه های قابل توجه، از جایگاه مناسبی در بازارهای گردشگری برخوردار نیست.

رشد گردشگری محلی توسعه ی گردشگری شهری

محور سند چشم انداز 20 ساله كشور: ایران باید تا 20 سال دیگر به قدرت برتر منطقه تبدیل شود آرزویی كه رسیدن به آن نیازمند تدوین واجرای برنامه های مفید اقتصادی است.

كارشناسان اقتصادی معتقدند ، برای دستیابی به رشد اقتصادی و از بین رفتن اتكا به اقتصاد تك محصولی نفت باید شاخصه های دیگری یافت تا از این راه بتوان به اهداف برنامه های بلند مدت نظام دست یافت. یكی از این شاخصه ها ، جاذبه های گردشگری است.

كارشناسان اقتصادی ،  گردشگری ایران را یكی از ده قطب گردشگری مهم در دنیا به شمار آورده اند كه با برخورداری از سابقه دیرین تمدن و فرهنگ ، طبیعت و شرایط اقلیمی گوناگون و عوامل دیگر از این دست ، توانایی قرار گیری در جایگاه مناسب نقاط پر جاذبه ی گردشگری در جهان را دارا است . اما با این توصیف كشور ایران علی رغم در اختیار داشتن جاذبه های قابل توجه، از جایگاه مناسبی در بازارهای گردشگری برخوردار نیست.با كنكاش در آثار گذشته كه برخی از آنها همانند سفر نامه ها و شعرهای شاعران نامدار به موضوع گردشگری توجه كرده اند در می یابیم كه شهرهای ایران در تمامی سده ها شاهد گردشگرانی بوده اند كه یا در عرصه ی تاخت و تاز و یا برای تجارت و بازرگانی به وسیله ی جاده ها وراه های تجاری ایران با مردمان و شهرهای این سرزمین آشنا شده اند . در زمان هخامنشیان جاده ی مشهوری به نام راه شاهی به طول 2500 كیلومتر ساخته شد كه مسافران حق تردد از این راه داشتند . در این مسیر كاروان می ساخت .سراها ،چاپار خانه ها و ایستگاههای شاخته شده بود كه مسافران از آن ها بهره می گرفتند. جاده ی ابریشم نیز كه از چین آغاز و با عبور از فلات ایران به دریای مدیترانه منتهی می شد ، جهانگردان و بازرگانان آن زمان را بهره مند می ساخت.

امروز با وجود آهنگ رشد و توسعه بسیاربالای شهرها كه از فرآیندهای درحال تكوین و گریزناپذیر درایران محسوب می شود بهبود جذب گردشگر میسر نشده است درحالی كه تا اواخر دوران قاجار سیر تكوینی جهانگردی و گردآوری منابع بسیار در باره ی فرهنگ ایران مشاهده شده است . تعریف گردشگری شهری  افول گردشگری در ایران زمینه های پیدایش گردشگری در شهرها و نقش مدیریت شهری و پیامدهای مثبت و منفی آن مباحثی است كه محورهای گفتگوی زیر  را شكل داده اند . گردشگری شهری یا تفریح شهری بخشی از گذراندن اوقات فراغت شهروندان است كه حد فاصل گذران فراغت در خانه و خارج از شهر و آبادی است گردشگری شهری آن قسمت از گذران فراغت است كه درمحدوده سكونت شهروندان در فضاهای باز درون شهری محقق می گردد و به عنوان بخشی از نیازها و فعالیت های فراغتی مستمر عموم شهروندان به صورت روزانه یا هفتگی محسوب می شود. از این نظر گردشگری شهری از گذران فراغت درخانه و فضاهای سربسته باگردشگری درمقیاس ملی و بین المللی متمایز است . 

امروزه گسترش فضاهای باز جمعی و ایجاد مراكز فراغتی به ویژه فضاهای گردشگری به یكی از اهداف بر نامه ریزی فراغت تبدیل شده است كه علاوه بر تامین اهداف اقتصادی و زیست محیطی، نقش موثری در تعادل بخشی به گذران فراغت و تامین سلامت جسمی و روانی جوامع دارد . گردشگری درمیان فعالیتهای فراغتی از بیشترین تنوع و تحرك، از یك سو، و وسیع ترین پهنه مكانی و فضایی از سوی دیگر برخوردار است. شاید بتوان گفت كه گردشگری به خصوص گردشگری شهری به گونه ای تمام فعالیت های فراغتی دیگر را باخود همراه دارد و بدین سبب برنامه ریزی و مدیریت گردشگری از امور حساس و پیچیده و چند وجهی است كه توجه ویژه مدیران شهری را می طلبد .

 اما چه شاخصهایی سبب می شود شهر واجد خصوصیات لازم برای پذیرش گردشگر شود؛ همان گونه كه بیان شد گردشگری شهری بخشی از گذران فراغت شهروندان است كه موجب ارضای نیازهای فراغتی مستمر آنان در فضاهای باز درون شهر و محیط پیرامون شهر می شود . گردشگری شهری بخش جدایی ناپذیر از خدمات شهر ی مورد نیاز شهروندان دائم و غیر دائم شهری را تشكیل می دهد و براین اساس، درحیطه ی وظایف برنامه ریزی و مدیریت شهری واقع می شود . از سوی دیگر گردشگری شهری باارزش های محیط طبیعی و میراث فرهنگی وتاریخی هر شهر دارای ارتباط تنگاتنگی است كه ازاین منظرتوجه به استقلال به این امر درطرح های توسعه و عمران شهری ضروری می نماید باید توجه كرد كه گردشگری شهری و كیفیت و كمیت آن یكی از شاخصهای مهم توسعه و عمران شهری به شمار می آید اما دركل برای تحقق گردشگری شهر در شهرها می بایست گردشگاه و مجموعه های گردشگاهی درون شهری و برون شهری و حومه ایی به تناسب به وجود آیند وتسهیلات و تجهیزات گردشگری نیز در یك شهربه تناسب طیف گردشگران فراهم شوند .

نحوه ی شكل گیری شهر، تاریخچه ی آن  روند جمعیتی  ساختار ها و زیرساختها مربوط به آن آداب و رسوم حاكم برآن ودریك فرهنگ غالب از اجزایی هستند كه می توانند سلیقه های گوناگون انسانی را به خود جذب كنند .رشد سریع كالبدی شهرها تسلط حركت سواره بروز پدیده حاشینه نشینی و حومه نشینی  جدایی از محیط طبیعی و افزایش فاصله میان محل كار و سكونت و جدایی از كار و فراغت از عواملی می باشند كه شهر را ملزم به دانستن خصوصیات گردشگری می كند . كاهش هویت فضایی واجتماعی در شهرها و آلودگی شدید محیط زیست و مانند آن تامین نیازهای اجتماعی و فرهنگی و روانی شهروندان را به سختی میسر می سازد .  این امر خود گسترش روحیه ی خرسندی  احساس تنهایی  تنش روانی شهر گریزی  شهرستیزی و آسیب های اجتماعی را باعث می شود . در این میان موضوع چگونگی گذران اوقات فراغت  تامین امكانات و تسهیلات گردش وتفریج وساماندهی فضای آن، محوری اصلی در برنامه ریزی شهری  طراحی محیط و مدیریت شهر تبدیل شده است .

واجد ویژگی های گردشگری بودن یك شهر  حامل منافع شخصی  اجتماعی  اقتصادی و محیطی است به این شكل كه رهایی از فشار وتنش  افزایش سلامت و بهداشت روانی  رشد خلاقیت و خودشكوفایی  رشد مهارت ها و آموزش ها و نیز تكامل شخصیت افراد را به عنوان منافع شخصی حاصل از گردشگری شهری می توان بر شمرد از سوی دیگر تقویت وابستگی های خانوادگی و توسعه روابط جمعی  پرورش روحیه ی اجتماعی  افزایش كارواشتغال توسعه و عمران نواحی روستایی و دور افتاده  توسعه خدمات و تاسیسات زیرساختی  گسترش رفاه عمومی  جلوگیری از تخریب منابع طبیعی و میراث فرهنگی  جلوگیری از تصرف و اشغال درنواحی شهری  ترویج و اموزش فرهنگ زیست محیطی و تقویت همكاری نهادهای مدیریت شهری و زیست محیطی نیزاز منافع اجتماعی  اقتصادی و محیطی گردشگری شهری به شمار می آیند .


 

توجه به گردشگری شهری و پیامدهای حاصل از آن

گسترش گردشگری بنا به اهمیت پیچیده و چند بعدی خود با اثرات گوناگون مثبت و منفی و نتایج متعارض همراه است بنابراین به مطالعه و ارزیابی همه جانبه نیاز دارد . مهم ترین ابعاد و اثرات توسعه گردشگری را می توان درسه میدان زیست محیطی  اثرات اقتصادی و اثرات اجتماعی و فرهنگی آن جست .

درحال حاضر وظایف برنامه ریزی و مدیریت توسعه ی گردشگری دركشور درسطح های گوناگون محلی  ملی و فرا ملی  بر عهده نهادهای مختلفی است كه هر یك دارای ساختار بخشی اند و از این نظر اقدامات آن فاقد هماهنگی و همكاری لازم است. با توجه به نبود یك رویكرد جامع و مدیریت یكپارچه در سیاست های كلان توسعه گردشگری در كشور  می توان گفت كه هنوز جایگاه گردشگری شهری در نظام برنامه ریزی توسعه و عمران به درستی تعریف و و تبیین نشده است.

به طور كلی می توان مشكلات بنیادی در توسعه گردشگری را فقدان رویكردی جامع و هماهنگ در توسعه گردشگری محلی و بین المللی  ناهماهنگی میان نهادهای شهری  زیست محیطی  ایرانگردی  و میراث فرهنگی نقش كم رنگ دولت و شهرداری ها در توسعه گرشگری شهری  نقش ضعیف برنامه ریزی شهری و منطقه ای در تامین زیرساخت ها و تسهیلات گردشگری  نارسایی وناهماهنگی در قانون ها و تشكیلات اجرایی توسعه گردشگری  حضور كم رنگ بخش خصوصی وضعف مشاركت در زمینه ی گردشگری و نیز كافی نبودن آموزش  تبلیغ و اطلاع رسانی برشمرد .

 

مدیریت شهری و شبكه هماهنگ گردشگری شهری

برنامه ریزی و مدیریت توسعه ی گردشگری با توجه به اهداف و اصول توسعه پایدار گردشگری ، دانشی میان رشته ای به شمار می آید كه به همكاری رشته های گوناگون علمی و همكاری بخش ها و نهادهای گوناگون مسئول در توسعه و عمران شهری نیازمند است . جوهر برنامه ریزی و مدیریت گردشگری شهری  شناسایی منابع و عوامل موثر در توسعه ی گردشگری واستفاده بهینه و پایدار از آن هاست كه در راستای تامین نیازهای فراغتی عامه شهروندان و بازید كنندگان در مقیاس محلی  ملی و فراملی به كار می رود .

بنابراین محورهای اصل برنامه ریزی ومدیریت گردشگری به تعیین سلسله مراتب برنامه ریزی و گردشگری  تعیین مقیاس برنامه ریزی  شناسایی عوامل اصلی موثر در توسعه گردشگری و تدوین سیاست ها و روش های نگهداری ظرفیت منابع گردشگری مربوط می شود كه در این مینان مدیریت شهری نقش بسیار مهم و موثری را در ایجاد هماهنگی و تعامل در این نهاد موثربرعهده خواهد داشت .

 می توان جازبه های گردشگری ایران را به گروه های طبیعی  تاریخی  زیارتی  اجتماعی و فرهنگی تقسیم كرد . این گروهها از جمله : منابع و جاذبه های طبیعی ، شامل منابع آبی مانند: رودخانه ها  دریاچه ها  چشمه ها  آبشارهای طبیعی  منابع جنگل  جلگه ها  كوهستان و كویر و اقلیم های سردسیر گرمسیر و معتدل هستند . منابع تاریخی و یادمانی  سكونت گاههای باستانی  بناهای تاریخی و یادمان های هنری را از این دست می توان بر شمرد. در باره ی منابع اعتقادی و زیارتی می توان زیارتگاهها و مكان های مقدس مسلمان و سایر ادیان ونیز آرامگاه پیشوایان دینی ، علمی و هنری را به گردشگرمعرفی كرد ونیز به دلیل گوناگونی اقوام وفرهنگ های محلی  فرهنگ عشایری  هنرها و آئین های محلی و بومی و نیز صنایع متنوع دستی و محلی می توان جاذبه های فراوانی را برای گردشگران درنظر گرفت . اگر به تجربه های دیگر كشورها دقت شود در شهرهایی كه ویژگی های یاد شده را ندارند، مدیران شهری به ایجاد و توسعه پارك های چند منظوره ایجاد مجموعه های فرهنگی – ورزشی وفرهنگ سراها  ایجاد انواع موزه های طبیعی  تاریخی و هنری و تبدیل بناهای با ارزش قدیمی به مراكز فرهنگی و هنری  ایجاد وساماندهی مسیرهای پیاده و دوچرخه سواری ،راسته های تفریحی  بهسازی و نوسازی بافت های تاریخی  ساماندهی و طراحی دره ها  سواحل دریاها و رودخانه و نیز به ایجاد بناهای یادمانی اقدام می كنند .

 

پیامدهای توجه به مقوله ی گردشگری شهری

با توجه به سه پیامد اجتماعی و فرهنگی  اقتصادی و زیست محیطی در امر گردشگری می توان از راه گردشگری شهری  هویت قومی و بومی را معرفی و هنرهای سنتی و بومی و نیز ادبیات عمومی را تقویت كرد . ایجاد اشتغال و معرفی مشاغل جدید از دستاوردهای مهم پرداختن به امر گردشگری است افزایش اشتغال سبب كاهش نا برابری های اجتماعی می شود و تعادل اقتصادی را فراهم می سازد . در حوزه ی زیست محیطی نیز با افزایش گردشگری می توان بهسازی شرایط زیست محیطی  تقویت نهادهای مربوط به این حوزه جلب مشاركت های عمومی را كه موجب حفظ اراضی كشاورزی و اراضی تحت حفاظت است را فراهم كرد .

نظرات() 
canadian medications list
یکشنبه 1 مهر 1397 07:46 ق.ظ

You suggested it fantastically!
canadian drug store northwest pharmacy canada safe canadian online pharmacies canadian pharmacycanadian pharmacy canadian pharmacies that are legit online drug store prescription drugs without prior prescription canadian online pharmacies rated canadian pharmaceuticals companies buy viagra now
viagraky.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:40 ق.ظ

Very well expressed indeed! .
ou acheter du cialis pas cher cialis et insomni cialis kaufen precios cialis peru cialis vs viagra costo in farmacia cialis cialis from canada cialis rezeptfrei cialis lowest price precios cialis peru
http://viagraessale.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 08:06 ب.ظ

Wow plenty of excellent info!
cialis tadalafil cialis from canada 200 cialis coupon cialis daily cialis 5mg cialis 20mg prix en pharmacie cialis efficacit cialis coupon low cost cialis 20mg cialis generico lilly
canadianpharmacyonli.com
چهارشنبه 14 شهریور 1397 12:35 ب.ظ

This is nicely put! !
canada pharmacies northwest pharmacies in canada trusted pharmacy canada canadian online pharmacies rated trusted pharmacy canada scam canada medication drugstore online shopping no 1 canadian pharcharmy online buy viagrow pro canadian pharmaceuticals
http://viagraiy.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:32 ب.ظ

Cheers, I like it.
buyviagra safe to buy viagra online where can u buy viagra sildenafil buying viagra without prescription purchase viagra uk where to buy viagra online without prescription buy cheap viagra uk buy viagra online cheap uk buy women viagra
cialisees.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:00 ب.ظ

Reliable information. Appreciate it!
buy cheap cialis in uk cialis vs viagra cialis 20mg preis cf we use it 50 mg cialis dose cialis coupons cialis generico lilly tadalafil generic cialis for sale south africa we use it cialis online store acquisto online cialis
http://cialisiv.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 08:01 ب.ظ

You suggested that effectively.
generic cialis review uk cialis preise schweiz rx cialis para comprar cialis generic availability cialis tablets for sale generic cialis in vietnam cialis flussig where do you buy cialis il cialis quanto costa price cialis wal mart pharmacy
viabiovit.com/viagra-in-cvs-pharmacy.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:54 ق.ظ

Kudos. Numerous content.

viagra for sale where can i buy real viagra buy viagra online overnight delivery where can i buy viagra over the counter buying viagra ireland buy viagra online uk cheap is buying viagra online legal buy sildenafil tablets usa online pharmacy buy viagra brand online
kawanboni.com/how-to-buy-cialis-online-without-a-prescription.html
دوشنبه 22 مرداد 1397 11:32 ب.ظ

Thanks a lot! I value it.
can i take cialis and ecstasy 40 mg cialis what if i take only best offers 100mg cialis cialis generico postepay callus cialis 20mg preis cf cialis pills price each cialis online deutschland cialis dosage recommendations estudios de cialis genricos
Cialis pills
دوشنبه 7 خرداد 1397 12:22 ب.ظ

Cheers, Useful information.
link for you cialis price cialis lilly tadalafi cialis rezeptfrei look here cialis order on line generic cialis in vietnam tadalafil 10 mg how much does a cialis cost we recommend cheapest cialis order generic cialis online link for you cialis price
Generic cialis
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 12:45 ب.ظ

Terrific material. Thanks!
cialis en 24 hora cialis generico lilly cialis 50 mg soft tab female cialis no prescription order a sample of cialis we like it safe cheap cialis cialis price thailand we like it cialis price cialis prezzo di mercato cialis e hiv
Viagra online
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 10:28 ق.ظ

Nicely put. Kudos.
sildenafil pharmacy buy viagra online nz low price viagra pills online order viagra buy viagra online next day delivery how old to buy viagra cheap viagra prescription where can you buy viagra from price of viagra uk buy viagra australia
Cialis generic
شنبه 18 فروردین 1397 07:27 ب.ظ

Amazing many of excellent knowledge!
cialis pills in singapore cialis lilly tadalafi cialis 5mg billiger cialis billig click here cialis daily uk generic cialis review uk female cialis no prescription cialis prices cost of cialis per pill enter site very cheap cialis
Online cialis
پنجشنبه 2 فروردین 1397 10:02 ب.ظ

You said it very well.!
canadian cialis buying brand cialis online cialis great britain online prescriptions cialis we use it 50 mg cialis dose cialis 200 dollar savings card cialis australian price only best offers 100mg cialis cialis professional yohimbe cialis efficacit
Lamont
جمعه 17 آذر 1396 10:16 ب.ظ
Hi there everyone, it's my first pay a quick visit at
this site, and article is genuinely fruitful for me, keep up posting such articles.
ask a psychic question
چهارشنبه 10 آبان 1396 05:14 ب.ظ
من این مقاله را به طور کامل در مورد شباهت بیشتر اخیر خواندم
و فن آوری های قبلی، این مقاله شگفت انگیز است.
How can you get taller in a week?
دوشنبه 16 مرداد 1396 04:43 ق.ظ
Wonderful blog! I found it while browsing on Yahoo News.

Do you have any suggestions on how to get listed
in Yahoo News? I've been trying for a while but I never seem to get there!
Thanks
How do you prevent Achilles tendonitis?
جمعه 13 مرداد 1396 05:12 ب.ظ
always i used to read smaller articles or reviews that also clear their motive,
and that is also happening with this post which I am reading now.
http://herreraiqmvjksnpa.soup.io/
جمعه 13 مرداد 1396 04:59 ب.ظ
What's up it's me, I am also visiting this website regularly, this website is genuinely fastidious
and the visitors are in fact sharing fastidious thoughts.
Cleveland
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:03 ب.ظ
You've made some really good points there. I checked on the
net to find out more about the issue and found most people will go along with your views
on this web site.
Can you get taller with yoga?
شنبه 7 مرداد 1396 08:03 ب.ظ
Does your blog have a contact page? I'm having a tough time locating it
but, I'd like to send you an e-mail. I've got some ideas for your blog you
might be interested in hearing. Either way, great
website and I look forward to seeing it develop over time.
Serena
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:17 ب.ظ
I was curious if you ever thought of changing the structure
of your blog? Its very well written; I love what youve got to say.
But maybe you could a little more in the way of content so people
could connect with it better. Youve got an awful lot of text for only having one or two images.
Maybe you could space it out better?
manicure
شنبه 19 فروردین 1396 01:43 ب.ظ
This is my first time visit at here and i am really happy to read everthing
at alone place.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :